Co kryje się pod pojęciem wkład rzeczowy i jakie warunki należy spełnić, aby wkład rzeczowy mógł być zakwalifikowany do kategorii kosztów kwalifikowalnych?

Zakup gruntu lub budynku w celu realizacji inwestycji kwalifikuje się do współfinansowania z funduszy strukturalnych. Szczegółowe wytyczne w tym zakresie znajdują się w Uzupełnieniu ZPORR i rozporządzeniu KE 448/2004.

Zgodnie z zasadą nr 1 ust 1 pkt 7 płatności na rzecz projektu mogą być również wnoszone w postaci wkładu rzeczowego. Za wkład rzeczowy uważa się wniesienie określonych składników majątku do projektu nie powodujące powstania faktycznego wydatku pieniężnego. Jako wkład rzeczowy wnoszone mogą być: grunty lub nieruchomości, wyposażenie lub materiały, badania, działalność zawodowa lub nieodpłatna dobrowolna praca.

Wnosząc określone dobro w postaci wkładu rzeczowego należy rozważyć po pierwsze, czy wnoszone dobro zmienia w tym momencie charakter swojego przeznaczenia.

Przykład 1
Projektodawca zamierza wnieść budynek szkoły, która ma być przebudowana w ramach poddziałania 3.5.1 – Lokalna infrastruktura edukacyjna i sportowa.

W tym przypadku nie dochodzi do zmiany przeznaczenia użytkowania. Budynek, który był dotychczas wykorzystywany do celów oświatowych będzie dalej służył do prowadzenia szkoły.

Przykład 2
Projektodawca zamierza wnieść aportem grunt rolny, na którym zostanie wybudowany odcinek drogi gminnej. W tym przypadku wnoszone dobro zmienia charakter swojego przeznaczenia i może być potraktowane jako wydatek kwalifikowalny. Przeznaczenie gruntu rolnego na budowę drogi oznacza, że właściciel gruntu nie będzie mógł dalej czerpać korzyści z jego uprawy. Poniesie on więc realny koszt w związku z faktem przeznaczenia swojego gruntu na cele projektu i właśnie dlatego ma możliwość wniesienia gruntu aportem do projektu.

Po drugie należy pamiętać, że wkłady rzeczowe ocenia się nie tylko w świetle zasad kwalifikowalności wydatków z Rozporządzenia Komisji 448/2004, ale także w świetle celowości ich użycia w przypadku danego projektu.

Po trzecie należy pamiętać, że wysokość dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego jest obliczana w odniesieniu do wartości wkładu rzeczowego. Zgodnie z obowiązującą w tym zakresie zasadą udział EFRR nie może przekroczyć całkowitych wydatków kwalifikowalnych (zakończonego)projektu po odjęciu wartości wkładu rzeczowego.

Koszty kwalifikowalne – wkład rzeczowy = udział EFRR

Przykład
Projektodawca (jednostka samorządu terytorialnego) określił w montażu finansowym koszt całkowity projektu w wysokości 100 jednostek. Zakładamy, ze wszystkie ponoszone wydatki są kwalifikowalne.
W Zintegrowanym Programie Rozwoju Regionalnego współfinansowanie z EFRR, oblicza się proporcjonalnie do wysokości krajowego wkładu publicznego, według proporcji:
- 25% krajowe  środki publiczne,
- 75% środki ERDF.
W związku z powyższym dofinasowanie mogłoby osiągnąć maksymalnie wielkość 75% (75 jednostek).
Jednak okazuje się, że wniesiony przez projektodawcę wkład rzeczowy zostaje wyceniony na 40 jednostek. Zgodnie z opisaną powyżej zasadą udział dofinansowania z EFRR nie może przekroczyć wartości 60 jednostek.

100 (koszty kwalifikowalne) – 40 (wkład rzeczowy)= 60 (udział EFRR)

Należy przy tym zaznaczyć, że nie ma możliwości dzielenia wartości wkładu rzeczowego. Tzn. jeśli wartość wkładu rzeczowego wynosi 40,  to nie można wnosić do realizowanego projektu tylko 50% jego wartości, czyli 20 jednostek.

Po czwarte, przy wnoszeniu wkładu rzeczowego konieczne jest przestrzeganie następujących warunków:

• Wkłady rzeczowe nie są dokonywane w odniesieniu do środków inżynierii finansowej określonych w zasadach nr 8 Kapitał podwyższonego ryzyka i fundusze pożyczkowe, 9 Fundusze gwarancyjne i 10 Leasing Rozporządzenia Komisji nr 448?2004 z dnia 10 marca 2004 r.
• Ich wartość może być niezależnie oceniona i poddana audytowi niezależnej jednostki.
• W przypadku udostępnienia gruntów lub nieruchomości, wartość jest poświadczana przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego w rozumieniu Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, lub należycie upoważniony właściwy organ administracyjny.
• W przypadku nieodpłatnej dobrowolnej pracy, wartość tej pracy jest ustalana z uwzględnieniem ilości spędzonego czasu oraz standardowej stawki godzinowej i dziennej za dany  za dany rodzaj wykonywanej pracy;.