Ministerstwo Gospodarki i Pracy nie zgadza się z wymową „Raportu Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan w sprawie systemu wdrażania funduszy strukturalnych”, iż Polska nie jest przygotowana do wykorzystania funduszy unijnych.

„Raport...” przedstawiony przez PKPP podczas konferencji prasowej 25 listopada, stanowi zbiór prawd oczywistych i niedopowiedzeń, informacji prawdziwych i nieprawdziwych, ocen oraz postulatów, które mogą i powinny być przedmiotem dyskusji społeczności przedsiębiorców z administracją, niekoniecznie za pośrednictwem mediów. Taki układ „Raportu” z jednej strony utrudnia odniesienie się do jego zapisów, a z drugiej może wywołać błędne wrażenie o nieprzygotowaniu Polski do wykorzystania funduszy strukturalnych.

Z tego powodu MGiP postanowiło odnieść się tylko do kilku informacji zawartych w „Raporcie...”:

1. „Instytucje wdrażające powinny brać pełną odpowiedzialność za przygotowanie dokumentacji, tak aby przedsiębiorcy przystępujący do konkursu dysponowali pełną i ostateczną wiedzą nt. obowiązujących w konkursie wymogów...”.
   
   Wszystkie instytucje zaangażowane w realizację programów, w tym przygotowujące dokumentację konkursową, biorą pełną odpowiedzialność za swoją pracę. Odpowiedzialność tę ponoszą nie tylko przed organami zwierzchnimi, ale również przed Komisją Europejską i Komitetami Monitorującymi nadzorującymi realizację programów w Polsce. „Raport” nie wskazuje na sytuacje, w których instytucje zaangażowane w realizację programów uchylały się od takiej odpowiedzialności.
   
   
2. „Niedopuszczalne są sytuacje, kiedy zmiany wprowadzane po upływie terminu składania wniosków obowiązują także wobec wniosków już złożonych”.
   
   Instytucje Zarządzające dbają o to, aby wszyscy składający wnioski w trakcie jednej rundy aplikacyjnej czyniły to na jednakowych warunkach.
   
   Faktycznym przykładem modyfikacji wytycznych, ale nie zasad ubiegania się o dotacje, jest runda aplikacyjna dla poddziałania 2.2.1 „Wsparcie dla przedsiębiorstw dokonujących nowych inwestycji” w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego –Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (runda odbyła się w dniach 1 – 30 czerwca). Zasady składania wniosków określone są w ustawie z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji oraz innych aktach prawa powszechnie obowiązującego i były znane ubiegającym się o dofinansowanie przed rozpoczęciem rundy. Wytyczne faktycznie zostały przez resort doprecyzowane podczas trwania rundy, ponieważ okazało się, że beneficjenci załączali dokumenty niezgodne z wymaganiami ustawowymi.
   
   
3. „Przedsiębiorcy, przed przystąpieniem do konkursu powinni otrzymać precyzyjną informację o środkach przeznaczonych na działanie, daną rundę aplikacyjną... oraz maksymalnej kwocie wsparcia dla danego projektu”.
   
   Wszystkie te informacje zawarte są w uzupełnieniach do programów, które są rozporządzeniami i dostępne są na stronie www.funduszestrukturalne.gov.pl. Ubiegający się o dofinansowanie są też informowani przez instytucje wdrażające o konkursowym charakterze procedury udzielenia dofinansowania, która z założenia wiąże się z tym, iż szanse na pomoc mają jedynie projekty najlepiej przygotowane pod względem technicznym i merytorycznym.
   
   
4. „Rozbudzono bardzo duże oczekiwania przedsiębiorców związane ze środkami strukturalnymi. Jak pokazują doświadczenia  na 1438 wniosków jedynie 33 otrzyma dofinansowanie w ramach poddziałania 2.2.1”.
   
   Obserwujemy bardzo duże zainteresowanie przedsiębiorców skorzystaniem z oferowanego wsparcia. Stosunkowo niewielka liczba rekomendowanych przez Komitet Sterujący SPO – WKP wniosków w ramach poddziałania 2.2.1 - 34 wynika z faktu ograniczonych środków współfinansowania krajowego. Te 34 (a nie 33) wnioski wyczerpały całą kwotę przeznaczoną na ten rok.
   
   
5. „Członkowie Komitetu Sterującego, na wyraźne żądanie, powinni mieć zapewniony wgląd do wniosków, które przeszły weryfikację formalną”.
   
   Członkowie Komitetów Sterujących mają dostęp do wniosków, które przeszły weryfikację formalną – zostają im one przekazane w wersji elektronicznej. Dodatkowo mogą oni mieć wgląd do pozostałych dokumentów (załączników do wniosków itp.). Regulaminy pracy Komitetów Sterujących określają terminy przekazywania dokumentacji konkursowej umożliwiające członkom komitetów zapoznanie się z całością materiałów. Podczas posiedzeń Komitetów Sterujących ich członkowie mogą dyskutować na temat poszczególnych wniosków, jednakże nie zawsze z tej możliwości korzystają, na co jednak administracja publiczna nie może wpłynąć.
   
   
6. „Komitety Sterujące pełnią funkcję dekoracyjną”.
   
   Dokumenty programowe oraz ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju precyzyjnie określają zadania Komitetów Sterujących – jest to opiniowanie projektów o dofinansowanie, składanych przez beneficjentów danego programu oraz rekomendowanie instytucjom zarządzającym udzielenia wsparcia wybranym projektom. Członkowie komitetów mają wgląd we wszystkie projekty i podejmują decyzje o rekomendowaniu do wsparcia podczas posiedzeń, podczas których projekty te powinny być przedyskutowane.
   
   
7. „Instytucje Zarządzające SPO - WKP oraz ZPORR próbują narzucić Komitetom Sterującym zasadę tajności obrad”.
   
   Członkowie Komitetów podpisują deklaracje o zachowaniu poufności informacji, które otrzymują podczas prac w Komitecie z uwagi na fakt, iż nie wszystkie rozpatrywane i rekomendowane podczas posiedzenia Komitetu wnioski uzyskują wsparcie. W przypadku przedsiębiorców dopiero podpisanie umowy o dofinansowanie, a tym samym uzyskanie wsparcia, podlega zgodnie z przepisami obowiązkowi podania tej informacji do wiadomości publicznej.
   
   
8. „Brak rzetelnej weryfikacji kwalifikacji merytorycznych ekspertów sprawdzających wnioski”.
   
   Wybór ekspertów do Podkomisji Oceny Projektów w ramach Inicjatywy EQUAL odbywał się m.in. na podstawie rekomendacji członków Komitetu Monitorującego EQUAL (należy zaznaczyć, że pomimo iż przedstawiciel PKPP zasiada w Komitecie Monitorującym, organizacja ta nie skorzystała z możliwości zgłoszenia swoich kandydatur). Propozycje ekspertów przekazywane były do Fundacji Fundusz Współpracy, pełniącej rolę Krajowej Struktury Wsparcia (KSW) wraz z życiorysem eksperta, co pozwoliło na weryfikację ich kwalifikacji. Część kandydatur ze względu na niewystarczające umiejętności czy nieodpowiednie wykształcenie została odrzucona. Wszyscy eksperci uczestniczyli w spotkaniu informacyjnym, podczas którego przedstawione zostały założenia programowe PIW EQUAL oraz oczekiwania Instytucji Zarządzającej i KSW w stosunku do ekspertów. Byli oni także proszeni o próbne dokonanie oceny wniosku, co miało pomóc w praktycznej weryfikacji ich umiejętności. Z kolei sposób oceny wniosków w ramach poddziałania 2.2.1 SPO – WKP regulowany jest przez ustawę z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji i akty wykonawcze do niej. 
   
   
9. „Słabe przygotowanie merytoryczne członków Komitetów Monitorujących i Sterujących”.
   
   Instytucje Zarządzające zorganizowały szkolenia dla członków komitetów oraz ich zastępców, w trakcie których została im przedstawiona pełna informacja na temat programów operacyjnych, systemów realizacji działań oraz roli poszczególnych gremiów. Poza szkoleniami pracownicy poszczególnych komórek ministerstwa udzielali żądanych informacji wszystkim partnerom, którzy o takie informacje się zwrócili. W takiej sytuacji właściwe wykonywanie obowiązków przez poszczególnych członków jest uzależnione jedynie od ich zaangażowania w prace komitetów oraz od odpowiedniego nadzoru instytucji delegujących nad pracą własnych przedstawicieli.
   
   
10. „Projektodawcy tworząc wnioski, nie mają pewności czy wersja Generatora, na której pracują będzie aktualna następnego dnia, kiedy planują złożyć wniosek”.
    
    Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami systemowymi w ramach SPO - WKP, do czasu uruchomienia w pełni funkcjonalnej wersji aplikacji „Generator Wniosków” potencjalni beneficjenci nie powinni z niego korzystać. Wnioski o dofinansowanie powinny być składane przez ubiegających się o dofinansowanie w postaci papierowej oraz w postaci elektronicznego zapisu wersji papierowej. W przypadku Sektorowego Programu Operacyjnego – Rozwój Zasobów Ludzkich w dokumentacji konkursowej każdorazowo określany jest numer najwcześniejszej wersji Generatora Wniosków, dopuszczalnej w ramach danego konkursu. Wnioski o dofinansowanie realizacji projektów złożone w każdej późniejszej wersji Generatora są również poprawne.

System wdrażania funduszy strukturalnych w Polsce nie jest systemem doskonałym, stąd konieczne są jego modyfikacje. W związku z tym Instytucje Zarządzające w ostatnim czasie wprowadziły kilka istotnych zmian w systemie. Zmiany te wynikały między innymi z  postulatów potencjalnych beneficjentów – np. zmodyfikowana została procedura uproszczona udzielania zamówień na bardziej przyjazną dla projektodawców.

Zdziwienie budzi forma, jaką wybrało PKPP do przedstawienia swojego stanowiska. Przedstawiciele PKPP uczestniczą w spotkaniach Ministra Gospodarki z Radą Przedsiębiorczości, posiedzeniach Zespołu ds. funduszy strukturalnych Unii Europejskiej Komisji Trójstronnej. Spotkania te wydają się być doskonałą okazją do dyskusji na temat koniecznych zmian w systemach wdrażania. Niestety podczas żadnego z tych spotkań PKPP nie zgłaszała uwag, zaprezentowanych w „Raporcie...”. Tymczasem odpowiednio wczesne zasygnalizowanie problemów pozwala we właściwy sposób i we właściwym czasie zająć się ich rozwiązywaniem, przy współudziale wszystkich zainteresowanych partnerów społecznych.