- Obecnie trwają przygotowania do uruchomienia czwartego, ostatniego już naboru projektów w programie CADSES. Zakończy się on 27 października br. – powiedziała Teresa Marcinów, naczelnik Wydziału Rozwoju Regionalnego w Departamencie Inicjatywy INTERREG w Ministerstwie Gospodarki i Pracy podczas seminarium informacyjnego nt. INTERREG III B CADSES Program Sąsiedztwa.

Seminarium odbyło się 13 września br. w Ministerstwie Gospodarki i Pracy. Organizatorem był katowicki Wydział Rozwoju Regionalnego Departamentu Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG, pełniący rolę Krajowego Punktu Kontaktowego CADSES, we współpracy ze Wspólnym Sekretariatem Technicznym w Dreźnie. Udział w seminarium wzięli także polscy i zagraniczni partnerzy programu.

  - Po raz pierwszy środki finansowe z funduszy europejskich udostępnione są partnerom spoza państw członkowskich Unii – powiedziała Teresa Marcinów. Będą to środki z PHARE, TACIS CBC oraz CARDS.  – Program CADSES jest realizowany w ramach Inicjatywy INTERREG, której celem jest zrównoważony i harmonijny rozwój oraz integracja terytorialna obszaru europejskiego – wyjaśniła Marcinów.  – Wyodrębniono 3 komponenty inicjatywy INTERREG A – współpraca partnerów przy realizacji projektów transgranicznych, B – współpraca ponadnarodowa instytucji z dużych regionów europejskich, określonych przez Komisję Europejską i C - współpraca między regionalna z partnerami z całego obszaru europejskiego – dodała.

Jednym z 13 regionów europejskich jest CADSES. Obejmuje on 18 krajów, 9 z nich to kraje członkowskie Unii, w tym Polska. - Komponent B, w tym CADSES zakłada współpracę władz regionalnych, krajowych, lokalnych. Współpraca ta ma na celu promocję integracji terytorialnej – podkreśliła Marcinów. Priorytetami programu są: wspieranie rozwoju przestrzennego i działań podejmowanych dla osiągnięcia spójności społeczno-gospodarczej; wydajne i zrównoważone systemy transportu oraz dostęp do społeczeństwa informacyjnego; zarządzanie krajobrazem oraz dziedzictwem naturalnym i kulturowym oraz ochrona środowiska, gospodarowanie zasobami i przeciwdziałanie ryzyku środowiskowemu (np. powodzi). 

- Odbyły się do tej pory 3 rundy aplikacyjne do programu CADSES, przy czym w pierwszej i drugiej rundzie polscy partnerzy projektowi nie mogli ubiegać się o środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) -  przedstawiła Anna Stol z Wydziału Rozwoju Regionalnego Departamentu Inicjatywy INTERREG. Kolejna runda rozszerzająca skierowana była do partnerów projektowych z nowych krajów UE, którzy zaangażowani byli w projekty zatwierdzone przed  1 stycznia 2004 r.  –  Wtedy polscy partnerzy po raz pierwszy dostali możliwość ubiegania się o ośrodki z EFRR – podkreśliła Anna Stol. Na przełomie 2004/2005 roku ogłoszona została trzecia runda aplikacyjna. Wpłynęły 134 wnioski, zatwierdzono 21 projektów, w tym 10 z udziałem 15 polskich partnerów. – W ramach tej rundy zatwierdzono projekt, gdzie po raz pierwszy rolę partnera wiodącego pełni polska instytucja, Główny Instytut Górnictwa z Katowic - zaznaczyła Anna Stol. W sumie we wszystkich rundach aplikacyjnych udział brało 42 polskich partnerów, przyznano im dofinansowanie z EFRR na łączną kwotę niemal 3 mln euro.

Marcin Łata z Krajowego Punktu Kontaktowego wyjaśnił, na czym polega rola partnera wiodącego w programie CADSES – Ponieważ w projekcie jest wielu partnerów, jeden musi przyjąć rolę koordynatora i odpowiedzialność za realizację projektu. Partner wiodący podpisuje także umowę finansującą z Instytucją Zarządzająca, która dla CADSES znajduje się w Rzymie, a potem pośredniczy w przekazywaniu środków pozostałym partnerom. W przypadku partnerów spoza Unii każdy kraj ma swojego partnera wiodącego, gdyż państwa te mają inne źródło finansowania (w projekcie przynajmniej 2 partnerów finansujących musi być członkami UE). Przedtem jednak wzajemne porozumienie o współpracy podpisują wszyscy partnerzy projektu.

Beneficjentami programu mogą być władze centralne, regionalne, lokalne oraz wszyscy uczestniczący w realizacji polityki rozwoju przestrzennego. - Często beneficjentami programu są też instytuty badawcze, uniwersytety, instytucje zajmujące się rozwojem regionalnym oraz promocją przedsiębiorczości, a także partnerzy prywatni – wymienił Marcin Łata.  

Wnioski do programu należy składać do Wspólnego Sekretariatu Technicznego w Dreźnie, który dokonuje oceny formalnej. - Wniosek trzeba dostarczyć w formie papierowej i elektronicznej, w języku angielskim – zaznaczył Gusztav Csomor ze Wspólnego Sekretariatu Technicznego. – Najpóźniej do północy 27 października – dodał. Przedstawiciel sekretariatu podkreślił, że  jedną z najważniejszych zmian w programie sąsiedztwa jest fakt, że jeden projekt może być zgłoszony za pomocą jednego wniosku, nawet jeśli partnerzy ubiegają się o finansowanie z kilku źródeł.

Wyboru projektów dokonuje Komitetu Sterujący, w którym zasiadają przedstawiciele wszystkich krajów, zaś realizację programu nadzoruje Komitet Monitorujący.

W dalszej części seminarium audytor z ramienia Biura Interreg (polscy partnerzy mają zapewniony bezpłatny audyt) przedstawił wybrane zagadnienia z zakresu kwalifikowalności wydatków w ramach INTERREG B CADSES oraz procedurę ich certyfikacji.

Na zakończenie polscy partnerzy przedstawili projekty, w których realizacji biorą udział. Instytut Logistyki i Magazynowania z Poznania współrealizuje program CORELOG, w którym bierze udział 9 partnerów z 6 krajów. Twórcy projektu zauważyli niedoskonałe lub wręcz brak planowania transportu w swoich regionach, szczególnie jego niedostosowanie do potrzeb przedsiębiorców. Stąd projekt mający na celu koordynację tworzenia polityki transportowej w regionach. Koszt projektu to 1,5 mln euro, dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wyniesie 950 tys. euro.

Z kolei Główny Instytut Górnictwa w Katowicach jest partnerem wiodącym projektu MAGIC polegającego na zarządzaniu wodami podziemnymi na terenach zanieczyszczonych przemysłowo. W projekcie bierze udział aż 4 partnerów z Polski, m.in. Państwowy Instytut Geodezji w Warszawie oraz powiat gliwicki i urząd miasta w Olsztynie. Ponadto współrealizatorami projektu są partnerzy z Niemiec i Czech. Badania pilotażowe są prowadzone w dawnej gazowni w Olsztynie oraz w byłej koksowni w Ostrawie. Celem programu jest porządzenie procedur pozwalających na mierzenie szkód środowiskowych spowodowanych zanieczyszczeniem wód podziemnych oraz opracowanie planów oczyszczania terenów. Budżet projektu wynosi ponad 2,3 mln euro, z czego 1,5 mln euro pochodzić będzie z EFRR.

Dokumenty programowe INTERREG B CADSES można znaleźć na stronie http://www.interreg.gov.pl/. Tam też w funkcjonuje specjalna sekcja służąca poszukiwaniu partnerów do programu. Oficjalna strona programu CADSES to http://www.cadses.net/.