Nawet niewielkie wsparcie finansowe ze strony Europejskiego Funduszu Społecznego oraz współdziałanie społeczności lokalnej mogą pomóc w rozwiązywaniu lokalnych problemów. Celowi temu służyć mają, przewidziane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, projekty konkursowe dotyczące oddolnych inicjatyw lokalnych w zakresie rynku pracy (Działanie 6.3), integracji społecznej (Działanie 7.3) oraz edukacji (Działanie 9.5).

Wsparcie inicjatyw oddolnych realizować ma zasadę empowerment: pozwalać grupom, których dotykają problemy społeczne na udział w działaniach i decyzjach podejmowanych na ich rzecz. Dotychczasowe doświadczenia wdrażania funduszy strukturalnych wskazują, że realizacja zasady empowerment wpływa na skuteczność rozwiązywania problemów społecznych na poziomie gminy, czy powiatu.

Wsparcie w postaci małych grantów o maksymalnej wysokości 50 tysięcy złotych mogą uzyskać społeczności lokalne gmin wiejskich, miejsko-wiejskich oraz miast do 25 tysięcy mieszkańców. Oddolny charakter inicjatyw oznacza, iż wsparcie powinno dotyczyć rozwiązania problemu, w sformułowanie którego zostanie aktywnie włączona społeczność lokalna lub zaspokajać potrzeby tej społeczności. Stąd też wśród beneficjentów projektów konkursowych powinny znaleźć się m.in. samorządy lokalne, działające na terenie danej gminy organizacje pozarządowe i organizacje partnerów społecznych, czy utworzone w ramach programów rolnych Lokalne Grupy Działania. W ramach partnerstw współdziałać mogą również stowarzyszenia zwykłe, jednostki kościelne i inne grupy.

Małe granty w ramach Działania 6.3 mają wspierać społeczności lokalne w zakresie aktywizacji zawodowej, poprawy zdolności mieszkańców do zatrudnienia oraz rozwoju usług aktywizacyjnych (poza instrumentami objętymi zasadami pomocy publicznej). Wspierane mogą być również lokalne inicjatywy szkoleniowe i doradcze w zakresie aktywizacji zawodowej oraz rozwój dialogu i partnerstwa społecznego na poziomie lokalnym. Łączna alokacja na małe granty w działaniu 6.3 wynosi 30 mln euro.

W Działaniu 7.3, którego łączna alokacja to blisko 109 mln euro, wsparcie uzyskają projekty przyczyniające się do integracji społecznej i rozwoju usług społecznych (z wyłączeniem objętych pomocą publiczną) na obszarach wiejskich. Małe granty mogą być również przyznawane na wsparcie inicjatyw informacyjnych, szkoleniowych i doradczych na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu oraz na rozwój dialogu i partnerstwa społecznego.

Małe granty są również dostępne dla oddolnych inicjatyw edukacyjnych mających na celu pobudzenie środowisk lokalnych i ich zaangażowanie na rzecz rozwoju edukacji na terenach wiejskich i podnoszenia poziomu wykształcenia ich mieszkańców. Ponadto, wsparcie w Działaniu 9.5 uzyskają projekty podnoszenia kwalifikacji i wykształcenia mieszkańców oraz rozwoju usług edukacyjnych, a także działania informacyjno-promocyjne, szkoleniowe i doradcze w tym zakresie. Na wsparcie projektów z zakresu edukacji przewidziano 150 mln euro.

Tym, co odróżnia małe granty od innych Działań PO KL jest przede wszystkim:

• łatwość dostępu do nich dla organizacji o niskim potencjale i mniejszym doświadczeniu w pozyskiwaniu środków unijnych,
• niewielka kwota wsparcia pozwala na prostsze i szybsze rozliczenie projektu,
• małe projekty w ramach Działań 6.3, 7.3 i 9.5 są otwarte dla bardzo szerokiej grupy beneficjentów, pozwalając na udział w projekcie, takich partnerów jak ochotnicze straże pożarne, koła gospodyń wiejskich, sołectwa,
• projektodawcom została zostawiona swoboda, co do wyboru typu działania, co pozwala na realizację projektów w najlepszy sposób odpowiadających na potrzeby społeczności lokalnej.

Co ważne – zgodnie z zasadą empowerment – projekty realizowane w ramach Działań 6.3, 7.3 i 9.5 pozwalają społecznościom lokalnym na podejmowanie i realizację własnych inicjatyw w zakresie rynku pracy, integracji społecznej i edukacji oraz na udział w przeprowadzaniu zmiany społecznej w środowisku lokalnym.

Priorytet	Przykładowe projekty	Przykładowe projekty podejmowane w ramach inicjatyw lokalnych
VI	przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości (Działanie 6.2)	Działanie 6.3: szkolenie z zakresu  haftu i tkactwa organizowane przez koło gospodyń wiejskich; stworzenie strony internetowej zawierającej kompleksowe informacje na temat możliwości aktywizacji zawodowej oraz znalezienia zatrudnienia na terenie gminy, zawierającej praktyczne informacje (np. jak założyć własną działalność gospodarczą).
VII	projekty integracji społecznej realizowane przez  centra integracji społecznej, kluby integracji społecznej, zakłady aktywności zawodowej (Działanie 7.2.1)	Działanie 7.3: stworzenie lokalnego teatru z udziałem osób niepełnosprawnych;
IX	- utworzenie przedszkola (Działanie 9.1.1); - organizacja zajęć dydaktyczno-wyrównawczych (Działanie 9.1.2)	Działanie 9.5: utworzenie przedszkola przez lokalne stowarzyszenie rodziców; organizacja zajęć dydaktyczno-wyrównawczych przez radę rodziców i gminny ośrodek kultury.