- Rok 2008 będzie kluczowy jeżeli chodzi o Fundusz Spójności – powiedziała Monika Pałasz, dyrektor Departamentu Koordynacji Programów Infrastrukturalnych w MRR, na VII posiedzeniu Komitetu Monitorującego Strategię Wykorzystania Funduszu Spójności - Jeżeli uda się nam wypełnić dość optymistyczne prognozy na ten rok, później płatności powinny iść dużo łatwiej.
VII posiedzenie Komitetu odbyło się 14 grudnia 2007 r. i zostało poprzedzone spotkaniami roboczymi z beneficjentami Funduszu Spójności, które odbyły się 6 i 7 listopada 2007 r. dla sektora transportu oraz 8 i 9 listopada 2007 r. dla sektora środowiska.
Komitet Monitorujący, po dokonaniu przeglądu, odnotował postęp w realizacji projektów FS w pierwszym półroczu 2007 r., co potwierdzono danymi dotyczącymi wartości kwot zakontraktowanych i wydatkowanych w ramach projektów FS.
- Jeśli chodzi o realizację prognoz wnioskowania okazało się, że na koniec listopada, 16 projektów transportowych, czyli ok. połowa, doszła do pułapu 80 proc. w płatnościach pośrednich i będzie można wkrótce wystąpić z wnioskiem o płatność końcową – powiedziała dyrektor Pałasz - W trzech kwartałach 2007 roku podpisaliśmy 269 kontraktów. 255 postępowań przetargowych w sektorze środowiska zostało zakończonych. Nie przekłada się to w takim stopniu na przyrost płatności, pokazuje jednak jak duży jest „przerób”: mamy do czynienia z naprawdę dużą liczbą przetargów. Jeżeli spojrzymy na wartości nominalne, 14 przetargów w sektorze transportu dało przyrost 600 mln zł, natomiast 255 przetargów w sektorze środowiska – 1,3 mld zł.
Na komitecie omówiono także postęp we wnioskowaniu do Komisji Europejskiej o płatności ze środków FS oraz poziom refundacji środków z KE. Wg stanu na koniec września 2007 r. odnotowano następujące wartości:
- poziom zakontraktowania w projektach FS wyniósł ponad 6 mld euro, co stanowi ponad 76 proc. całkowitej wartości kosztów kwalifikowanych,
- poziom wydatków poniesionych na rzecz wykonawców wynosi ponad 2,36 mld euro, co stanowi ok. 30 proc. całkowitej wartości kosztów kwalifikowanych.
Refundacja środków z KE wg stanu na koniec listopada 2007 r. osiągnęła wartość 1,9 mld euro, co stanowi 34 proc. całkowitej alokacji środków FS. W stosunku do stanu na koniec roku 2006 odnotowano w tym zakresie wzrost o ok. 10 punktów procentowych.
Na posiedzeniu poruszono także najważniejsze problemy w realizacji projektów FS, a wśród nich przede wszystkim problem przekroczeń pierwotnie szacowanych kosztów projektów. Wśród wymienianych przyczyn tego zjawiska wskazano zmieniającą się sytuację na rynku usług budowlanych w tym wzrost cen materiałów, usług budowlanych i projektowych, a także zmiany kursu euro oraz niedoszacowania kosztów projektów w ich wstępnej fazie.
- Potwierdzono ze strony beneficjentów możliwość domykania w większości projektów montaży finansowych, co pozwala nam na dalsze kontraktowanie, a za tym wydatkowanie środków – zauważyła dyrektor Pałasz. – Są co prawda pewne problemy, jakkolwiek MRR we współpracy z instytucjami zaangażowanymi we wdrażanie Funduszu Spójności podejmuje kroki mające na celu wypracowanie odpowiednich działań zaradczych. Problem przekroczeń kosztów występuje we wszystkich krajach członkowskich Unii. KE zobowiązała się do przedstawienia wytycznych i propozycji działań naprawczych w tym zakresie.
Wśród istotnych zagrożeń absorpcji środków FS wskazano także opóźnienia w realizacji projektów. Może to wpłynąć na niedotrzymanie ostatecznego terminu kwalifikowalności wydatków w ramach FS oraz dodatkowo powoduje skumulowanie prac w projektach w ostatnich trzech latach wykorzystania funduszu.
Przedstawiciele KE odnieśli się także do trybu prac nad wnioskami o modyfikacje projektów FS przekazanymi do KE oraz potwierdzili, że w wymagających tego przypadkach modyfikacje te dokonane będą do końca roku 2007.
Plik do pobrania:
Prezentacja Instytucji Zarządzającej Funduszem Spójności 